Με ανακοίνωσή της, η Υπηρεσία Καθαριότητας του Δήμου Σπάρτης υπενθυμίζει, ενόψει των δεκάδων πολιτιστικών εκδηλώσεων του καλοκαιριού, ότι απαγορεύεται η αφισοκόλληση σε κοινόχρηστους χώρους, επισημαίνοντας πως η πρακτική αυτή αλλοιώνει την εικόνα της πόλης, επιβαρύνει το περιβάλλον και μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη όταν καλύπτονται πινακίδες οδικής κυκλοφορίας ή στύλοι ηλεκτροφωτισμού.
Η επισήμανση είναι απολύτως ορθή. Κανείς δεν μπορεί να διαφωνήσει ότι οι παράνομες αφίσες στις κολώνες της ΔΕΗ, στα φανάρια, στις πινακίδες ή στους τοίχους αποτελούν εικόνα εγκατάλειψης και υποβαθμίζουν την αισθητική μιας πόλης που επιδιώκει να προσελκύσει επισκέπτες και να αναδείξει το πολιτιστικό της πρόσωπο.
Το ερώτημα όμως που προκύπτει είναι εξίσου αυτονόητο:
Έχει φροντίσει ο Δήμος Σπάρτης να δημιουργήσει τις κατάλληλες υποδομές ώστε οι πολίτες, οι πολιτιστικοί σύλλογοι, τα αθλητικά σωματεία, οι επαγγελματίες και οι διοργανωτές εκδηλώσεων να μπορούν να διαφημίζουν νόμιμα τις δράσεις τους;
Η απαγόρευση, από μόνη της, δεν αποτελεί λύση. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν οφείλει μόνο να επιβάλλει κανόνες, αλλά και να δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την εφαρμογή τους.
Σε πολλές ελληνικές πόλεις, αλλά και στο εξωτερικό, οι δήμοι έχουν εγκαταστήσει ειδικά πάνελ διαφήμισης, δημοτικούς πίνακες ανακοινώσεων και ειδικές επιφάνειες αποκλειστικά για την ανάρτηση αφισών πολιτιστικών, κοινωνικών και αθλητικών εκδηλώσεων. Με αυτόν τον τρόπο οι διοργανωτές γνωρίζουν πού μπορούν να προβάλλουν νόμιμα τις δράσεις τους, ενώ η πόλη παραμένει καθαρή και οργανωμένη.
Στη Σπάρτη υπάρχουν άραγε τέτοιοι χώροι;
Υπάρχουν δημοτικά πάνελ στις κεντρικές πλατείες, στις συνοικίες, στις εισόδους της πόλης ή στα χωριά του Δήμου όπου μπορεί ένας σύλλογος να αναρτήσει την αφίσα της καλοκαιρινής του εκδήλωσης; Υπάρχουν ειδικές διαφημιστικές κατασκευές που να εξυπηρετούν τόσο την ενημέρωση των πολιτών όσο και την προβολή των τοπικών δράσεων;
Αν όχι, τότε η ανακοίνωση του Δήμου μοιάζει να μεταθέτει όλη την ευθύνη στους πολίτες, χωρίς να αντιμετωπίζει το βασικό πρόβλημα.
Κάθε καλοκαίρι στη Σπάρτη πραγματοποιούνται δεκάδες πανηγύρια, συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, χορευτικές εκδηλώσεις, αθλητικά τουρνουά και δράσεις συλλόγων. Όλες αυτές οι διοργανώσεις χρειάζονται προβολή. Όταν δεν υπάρχουν νόμιμοι και ευδιάκριτοι χώροι ενημέρωσης, είναι σχεδόν βέβαιο ότι αρκετοί θα καταφύγουν στην εύκολη λύση της κολώνας ή του τοίχου, αναπαράγοντας ένα φαινόμενο που ο ίδιος ο Δήμος καταδικάζει.
Επιπλέον, τίθεται και ένα δεύτερο ζήτημα: τι έχει γίνει με τα δημοτικά διαφημιστικά πάνελ;
Σε αρκετούς δήμους λειτουργούν σύγχρονες διαφημιστικές κατασκευές ή πληροφοριακά πάνελ, στα οποία μπορούν, με συγκεκριμένους κανόνες και για περιορισμένο χρονικό διάστημα, να τοποθετούνται αφίσες εκδηλώσεων ή ακόμη και εμπορικές διαφημίσεις. Τα μέσα αυτά όχι μόνο περιορίζουν την παράνομη αφισοκόλληση, αλλά μπορούν να αποτελέσουν και πηγή εσόδων για τον Δήμο μέσω οργανωμένης διαχείρισης των διαφημιστικών θέσεων.
Έχει εξετάσει ο Δήμος Σπάρτης μια τέτοια προοπτική; Υπάρχει σχεδιασμός για την εγκατάσταση σύγχρονων δημοτικών πάνελ ή ηλεκτρονικών πινακίδων ενημέρωσης, όπως συμβαίνει σε άλλες πόλεις; Ή θα συνεχίσει να περιορίζεται στην έκδοση ανακοινώσεων και στην υπενθύμιση των προστίμων;
Η αντιμετώπιση της παράνομης αφισοκόλλησης δεν είναι μόνο θέμα ελέγχων και κυρώσεων. Είναι κυρίως θέμα οργάνωσης. Όσο δεν υπάρχουν επαρκείς, ορατοί και εύκολα προσβάσιμοι χώροι για τη νόμιμη προβολή εκδηλώσεων, η παραβατικότητα δύσκολα θα εξαλειφθεί.
Η καθαρή πόλη είναι στόχος που αφορά όλους. Για να επιτευχθεί όμως, απαιτείται ισορροπία ανάμεσα στην εφαρμογή του νόμου και στην παροχή λύσεων. Και αυτή τη στιγμή το ερώτημα παραμένει ανοιχτό: εκτός από τις απαγορεύσεις, τι υποδομές έχει δημιουργήσει ο Δήμος Σπάρτης ώστε οι πολίτες να μπορούν να ενημερώνουν νόμιμα το κοινό;