Σε κάθε δημοκρατία είναι φυσιολογικό να υπάρχει πολιτικός ανταγωνισμός. Εκείνο που δεν είναι εξίσου φυσιολογικό είναι όταν ο βασικός αντίπαλος ενός βουλευτή δεν προέρχεται από την αντιπολίτευση, αλλά από το ίδιο του το κόμμα.

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται όλο και συχνότερα ένα φαινόμενο που δύσκολα περνά απαρατήρητο. Δύο βουλευτές της ίδιας παράταξης, αντί να εμφανίζονται ως μια ενιαία ομάδα διεκδίκησης για την περιοχή που εκπροσωπούν, μοιάζουν να έχουν εγκλωβιστεί σε έναν διαρκή αγώνα πολιτικής επικράτησης. Έναν ιδιότυπο πόλεμο, στον οποίο το πραγματικό έπαθλο δεν είναι η επιτυχία του τόπου, αλλά η επόμενη βουλευτική έδρα.

Η αντιπαράθεση αυτή δεν εκφράζεται συνήθως με ευθείες προσωπικές επιθέσεις. Εκδηλώνεται με έναν πιο σύνθετο τρόπο. Με παράλληλες ανακοινώσεις για το ίδιο θέμα. Με διαφορετικές εκδοχές της ίδιας πολιτικής εξέλιξης. Με διακριτικές αιχμές για το ποιος εργάστηκε πραγματικά, ποιος συναντήθηκε πρώτος με κυβερνητικά στελέχη, ποιος είχε την αρχική πρωτοβουλία και ποιος επιχειρεί να οικειοποιηθεί το αποτέλεσμα.

Το επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης μετατοπίζεται έτσι από το ίδιο το έργο στη διεκδίκηση της πατρότητάς του. Αντί να συζητείται αν μια χρηματοδότηση ήταν επαρκής ή αν ένα έργο λύνει πράγματι ένα πρόβλημα, η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από το ποιος δικαιούται να εισπράξει το πολιτικό όφελος.

Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου, μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα, δημοσιοποιούνται αλλεπάλληλες ανακοινώσεις για το ίδιο αντικείμενο, δημιουργώντας την εικόνα μιας άτυπης κούρσας προβολής. Ακολουθούν έμμεσες δημόσιες αιχμές περί αξιοπιστίας, ακρίβειας των ανακοινώσεων, χρονισμού συναντήσεων ή υπερβολικής προβολής προσωπικών ενεργειών. Οι αναφορές παραμένουν γενικές, όμως για όσους παρακολουθούν την πολιτική επικαιρότητα ο αποδέκτης είναι συνήθως προφανής.

Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι δεν πρόκειται για ιδεολογική σύγκρουση. Δεν υπάρχουν διαφορετικές προτάσεις για την ανάπτυξη, διαφορετικές πολιτικές αντιλήψεις ή διαφορετικές κυβερνητικές επιλογές. Και οι δύο πλευρές υπερασπίζονται την ίδια κυβέρνηση και τις ίδιες αποφάσεις. Εκεί όπου συγκρούονται είναι στην πολιτική υπεραξία: ποιος θα αναγνωριστεί ως ο αποτελεσματικότερος εκπρόσωπος, ποιος θα εμφανιστεί ως ο άνθρωπος που «έφερε» το έργο, ποιος θα έχει το μεγαλύτερο πολιτικό κεφάλαιο όταν έρθει η ώρα της λαϊκής ετυμηγορίας.

Αυτό είναι και το ουσιαστικό διακύβευμα. Σε κάθε εκλογική αναμέτρηση, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για περιοχές με περιορισμένο αριθμό κοινοβουλευτικών εδρών, ο πραγματικός ανταγωνισμός δεν διεξάγεται πάντοτε μεταξύ διαφορετικών κομμάτων. Συχνά διεξάγεται στο εσωτερικό του ίδιου πολιτικού χώρου. Κάθε δημόσια εμφάνιση, κάθε φωτογραφία, κάθε συνάντηση, κάθε ανακοίνωση και κάθε έργο αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα, επειδή μπορούν να επηρεάσουν την προσωπική πολιτική ισχύ.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν αυτή η εσωκομματική αντιπαράθεση γίνεται αυτοσκοπός. Όταν η συνεργασία υποχωρεί μπροστά στην προσωπική προβολή. Όταν δύο βουλευτές που θα μπορούσαν να λειτουργούν συμπληρωματικά, αξιοποιώντας τις διαφορετικές δυνατότητες και τις διασυνδέσεις τους, καταλήγουν να αναλώνονται σε έναν ακήρυχτο επικοινωνιακό ανταγωνισμό.

Οι πολίτες, όμως, δεν εκλέγουν δύο εκπροσώπους για να ανταγωνίζονται μεταξύ τους. Τους εκλέγουν για να πολλαπλασιάζουν τη δύναμη της περιοχής που εκπροσωπούν. Η συντονισμένη πίεση προς τα υπουργεία, η κοινή διεκδίκηση μεγάλων έργων, η ενιαία στρατηγική ανάπτυξης και η συμπληρωματική αξιοποίηση των θεσμικών τους ρόλων θα μπορούσαν να αποφέρουν πολύ περισσότερα από όσα μπορεί να πετύχει ο καθένας μόνος του.

Η ιστορία έχει δείξει ότι οι περιοχές που πέτυχαν τις μεγαλύτερες κατακτήσεις ήταν εκείνες όπου οι πολιτικοί τους, ανεξάρτητα από προσωπικές φιλοδοξίες, κατάφερναν να παρουσιάζουν ενιαίο μέτωπο όταν διακυβεύονταν τα συμφέροντα του τόπου τους.

Αντίθετα, όταν η δημόσια εικόνα κυριαρχείται από έναν διαρκή αγώνα για το ποιος θα πιστωθεί μια επιτυχία, υπάρχει ο κίνδυνος να χαθεί ο πραγματικός στόχος. Και αυτός δεν είναι η επικράτηση του ενός βουλευτή απέναντι στον άλλο. Είναι η πρόοδος της κοινωνίας που και οι δύο έχουν ορκιστεί να υπηρετούν.

Γιατί στο τέλος της ημέρας, οι πολίτες σπάνια θυμούνται ποιος πρόλαβε να εκδώσει πρώτος μια ανακοίνωση. Θυμούνται, όμως, ποιοι συνεργάστηκαν αποτελεσματικά για να αφήσουν πίσω τους ένα έργο με πραγματικό αποτύπωμα.