Καθημερινός Μοριάς

Oceanus, η ΜΚΟ της Μεγάλης Ελλάδας

του Δημήτρη Αμανατίδη

Ο FabioSiniscalchi (Φάμπιο Σινισκάλκι), ιδρυτής της ΜΚΟ Oceanus για την προστασία των θαλασσών, μας εξηγεί το έργο και το σκοπό αυτής από στιγμής έναρξης των δραστηριοτήτων. Η Oceanus, πιστή στις μεσογειακές παραδόσεις, φιλοδοξεί, μεταξύ άλλων, να αναβιώσει τις διαδρομές των αρχαίων Ελλήνων θαλασσοπόρων που κατέκλυζαν τις θάλασσες και αποίκισαν μεγάλο μέρος του τότε γνωστού κόσμου. Με αυτό τον τρόπο, θα επιτευχθεί η σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ Ελλάδας και Μεγάλης Ελλάδας (Κάτω Ιταλίας) όπως ακριβώς ήταν στην αρχαιότητα.

Κε Siniscalchi (Σινισκάλκι), eν συντομία, μπορείτε να μας εξηγήσετε τι είναι η ΜΚΟ Oceanus και πώς επιδιώκει τη δέσμευσή της για τη διαφύλαξη των θαλασσών μας;

Η ΜΚΟ Oceanus γεννήθηκε εν πλω, δεν θα μπορούσε παρά να γεννηθεί μόνο στη θάλασσα. Το 2004 συμμετείχα σε μια αποστολή, σε ένα ιστιοφόρο 43 ποδών, που από την Αθήνα στο Πράσινο Ακρωτήριο (Capo Verde) κατέγραψε την κατανομή και αφθονία των κητοειδών κατά μήκος της διαδρομής. Ένα ταξίδι που άλλαξε τη ζωή πολλών συμμετεχόντων, μεταξύ των οποίων και τη δική μου, που είχαν την τύχη και την τιμή να μοιραστούν αυτή την περιπέτεια με φίλους και συναδέλφους: τον Βασίλη Ποδιάδη, τον Γιώργο Κουρτέλη, την Κέρστιν Βάιντνερ και την Κανέλα Αράπογλου. Το 2005, στο μακρύ ταξίδι της επιστροφής, ταξιδέψαμε στις Αζόρες και στη συνέχεια επιστρέψαμε στο Γιβραλτάρ και σαλπάραμε για μεγάλο μέρος της Μεσογείου μέχρι να φτάσουμε στην Αθήνα. Η Oceanus γεννήθηκε κατά μήκος αυτών των μεσογειακών και ωκεάνιων διαδρομών. Ο σχεδιασμός της οργάνωσης πραγματοποιήθηκε ειδικά κατά τη διάρκεια της νύχτας στο πηδάλιο: στρατηγικές, πλήρωμα, πανεπιστήμια που θα συμμετάσχουν, νέα εργαλεία που πρέπει να εφαρμοστούν.

Πίσω στην Ιταλία, όλα ήταν έτοιμα και καθώς είχαμε επιλέξει το όνομα ενός σκάφους, ιδρύσαμε την “Oceanus”. Πλεύσαμε πολλά μίλια, ολοκληρώσαμε πολλές απογραφές θαλάσσιων θηλαστικών μέσα σε λίγα χρόνια, κατά τη διάρκεια των οποίων η ομάδα Oceanus συγκέντρωσε πάρα πολλά επιστημονικά δεδομένα στον κόσμο σχετικά με την κατανομή και την αφθονία των δελφινιών και των φαλαινών. Πολλές συναντήσεις. Εκείνοι που επιλέγουν τη θάλασσα σύντομα συνειδητοποιούν ότι είναι μέρος μιας φυλής στην οποία δεν χρειάζεται να εξηγήσουν γιατί είναι παθιασμένοι. Πολλοί από τους πλοιάρχους, βιολόγους και δύτες που έχουμε συναντήσει όλα αυτά τα χρόνια, σήμερα αποτελούν μέρος της Oceanus, ενός διεθνούς δικτύου ναυτικών που, στο όνομα της ναυτικής αλληλεγγύης, από το 2011 μέχρι σήμερα, καταφέρνει επίσης να φέρει ανθρωπιστική βοήθεια σε όλο τον κόσμο.

Είστε στη φάση ολοκλήρωσης των προετοιμασιών για την κατασκευή του επόμενου καταμαράν 45 ποδών, αλλά το μετονομάσατε σε πλωτό εργαστήριο. Τι σημαίνει αυτό;

Ελπίζουμε να μπορέσουμε να πλεύσουμε αυτό το νέο σκάφος σύντομα, ένα καταμαράν ιστιοπλοΐας 45 ποδών, ένα γραφείο και πλωτό εργαστήριο, μηχανοκίνητο Volvo Penta που μαζί με τις (εταιρίες) Selden Mast και Raymarine πίστεψαν στο έργο.

Πάντα ταξιδεύαμε με ένα ιστιοφόρο καταμαράν, γνωρίζουμε πολύ καλά την απόδοση και τη βιωσιμότητα των κύριων ναυπηγείων, οπότε η κατασκευή ενός καταμαράν που είναι λειτουργικό για τη δραστηριότητα μας ήταν ευκολότερη από την προσαρμογή ενός ήδη υπάρχοντος στην αγορά.Το σκάφος θα χρησιμοποιηθεί για τα έργα περιβαλλοντικής παρακολούθησης των οποίων τα δεδομένα θα μοιραστούν με πανεπιστημιακούς φορείς και τμήματα. Εν πλω, θα υπάρχουν εθελοντές από όλο τον κόσμο σε έργα παρακολούθησης και προστασίας του περιβάλλοντος, απογραφές θαλάσσιων θηλαστικών. Επίσης, θα δοθεί μεγάλη προσοχή σε υποθαλάσσιους αρχαιολογικούς χώρους στη Νότια Ιταλία, την Ελλάδα και την Τουρκία. Το σκάφος θα είναι εξοπλισμένο για να επιτρέψει αυτόνομες καταδύσεις και εξετάζουμε επίσης τη χρήση υποβρύχιου drone. Όπως πάντα, τα δεδομένα θα μοιραστούν με πανεπιστημιακούς φορείς και τμήματα με τα οποία συνομιλώ εδώ και χρόνια. Αυτό το σκάφος βρίσκεται επί το έργον εδώ και πολύ καιρό, σχεδόν μία ανάγκη, και έρχεται 15 χρόνια μετά την πρώτη δουλειά, από την πρώτη αποστολή, Αθήνα – Πράσινο Ακρωτήριο – Αθήνα και είμαι βέβαιος ότι θα αποτελέσει τη σκηνή νέων περιπετειών για τα επόμενα χρόνια!

Όχι μόνο το περιβάλλον αλλά και ο πολιτισμός και η γνώση, το επόμενο έργο της Megale Hellas (Μεγάλης Ελλάδας) με το οποίο σκοπεύετε να «ενώσετε τους λαούς της Μεσογείου» ανακαλύπτοντας ξανά τις θαλάσσιες διαδρομές των αρχαίων Ελλήνων μαρτυρούν αυτό. Με ποιόν τρόπο;

Είναι ένας φόρος τιμής στους μεγάλους πλοηγούς του παρελθόντος, αλλά πάνω απ’ όλα ένας φόρος τιμής στους σύγχρονους πρωταγωνιστές και θεματοφύλακες της υλικής και άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς και παράδοσης των πόλεων μας της Μεγάλης Ελλάδας (Κάτω Ιταλίας), ενός διεθνούς δικτύου για την ανακαλύψουμε εκ νέου τις κοινές ιστορικές ρίζες και ταυτίσεις της Ελλάδας και της νότιας Ιταλίας. Θα βασιστώ σε αυτά για να εντοπίσω τις διαδρομές του παρελθόντος και να οικοδομήσουμε μαζί μια νέα αφύπνιση του ανήκειν και της υπερηφάνειας για την ταυτότητα.

Εκστασιαστήκαμε από την ανταπόκριση της Μεσογείου μας, ενώ οι άνθρωποι ήταν κλεισμένοι στα σπίτια τους λόγω κορονωϊού. Η εστίαση σε περιβαλλοντικά ζητήματα έχει αυξηθεί χάρη και στο πράσινο κίνημα που έχει κατακλύσει τον πλανήτη με τους νέους ειδικά να πρωταγωνιστούν. Πώς προωθείτε την περιβαλλοντική βιωσιμότητα με το να ζείτε κυριολεκτικά στη θάλασσα πλέοντας εκεί σε αυτή την ιστορική περίοδο;

Ήταν αρκετό το χρονικό διάστημα, στην αρχή του lockdown, μερικές εβδομάδες στη Θάλασσα μας για να ξεδιπλωθεί αυτό σε όλο το απλό μεγαλείο του. Η ανθρώπινη δραστηριότητα ξαφνικά σταμάτησε, ανεστάλη, μας ανάγκασε να αναλάβουμε το ρόλο του απλού θεατή της Δημιουργίας που βήμα βήμα προσπάθησε να ανακτήσει το χαμένο έδαφος ως φυσική παρουσία στην οποία αφήσαμε να πάρει μια βαθειά ανάσα. Αν υπάρχει κάτι που πρέπει να σωθεί σε αυτή την τρομερή πανδημία, είναι μια νέα συνειδητοποίηση του ότι πρέπει να επιταχυνθούν καινοτόμες διαδικασίες και οικολογικά βιώσιμα μοντέλα ζωής στον Πλανήτη.

Ως εκ τούτου, είναι απαραίτητο να προωθηθούν και να υποστηριχθούν νέα οράματα και δυνατότητες ικανές να αναζωογονήσουν το περιβάλλον, καθιστώντας το αρμονικό με τις ανθρώπινες δραστηριότητες επανασχεδιάζοντας τις γειτονιές και το αστικό πράσινο, δημιουργώντας ποδηλατικές διαδρομές, προτείνοντας νέα πολιτιστικά μοντέλα που δεν έχουν ως άξονα την ιδιοκτησία, αλλά την ανταλλαγή αντικειμένων, του χρόνου, της γνώσης ότι όλα αυτά μπορούν μόνο να ωφελήσουν την οικονομία, να την αναγεννήσουν. Απλά σκεφτείτε την αγορά ποδηλάτων, η οποία στην Ιταλία κάνει τζίρο σχεδόν 12 δισεκατομμύρια ευρώ. Στην Ευρώπη, η οικονομία των ποδηλάτων αξίζει περισσότερο από 510 δισεκατομμύρια ευρώ.

Το να χρησιμοποιούμε το αυτοκίνητο λιγότερο ή και καθόλου, το να φανταστούμε πόλεις στις οποίες μπορούμε να μετακινηθούμε μόνο με κοινόχρηστα οχήματα είναι μια ιδέα, ένας τρόπος ζωής, που μπορεί να μην ικανοποιεί μέρος της αγοράς, και αυτός είναι ο κίνδυνος, να μην βλέπετε να ανταμείβονται οι καλύτερες και πιο αποφασιστικές ιδέες για όλους, αλλά μόνο οι πιο επωφελείς για μερικούς.

Σε τί κατάσταση βρίσκεται η Μεσόγειος σήμερα;

Τα αποθέματα ιχθύων έχουν εξαντληθεί κατά περισσότερο από 70% και η αλιεία μικρής κλίμακας αντιμετωπίζει μεγάλες δυσκολίες. Επιπλέον, παραδόξως, τα μισά από όλα τα ψάρια είναι συχνά μη ωφέλιμα για την αγορά, τόσο πολύ που απορρίπτονται, νεκρά, πίσω στη θάλασσα. Από τα περίπου 700 βρώσιμα είδη, μόνο περίπου δέκα καταλήγουν στα τραπέζια μας. Όλα αυτά τα απαράδεκτα απόβλητα είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων, όπως τα μη επιλεκτικά αλιευτικά συστήματα, οι ποσοστώσεις που οι αλιείς υποχρεούνται να σέβονται, και κυρίως μια μυωπική αγορά που καταδικάζει ή δοξάζει ορισμένα είδη. Η θάλασσα μας φαίνεται να είναι καταδικασμένη σε μια αμείωτη εξάντληση των αλιευτικών αποθεμάτων και, πιο σοβαρά, στον επώδυνο συμβιβασμό ολόκληρου του θαλάσσιου οικοσυστήματος. Για το λόγο αυτό, αποτελεί υποχρέωση μας η προστασία της παραδοσιακής αλιείας και του βιώσιμου τουρισμού, σε όλες τις θάλασσες του Πλανήτη.

Τί πράττετε και τί είναι να κάνετε για να την διατηρήσετε;


Με την Oceanus έχουμε λανσάρει αρκετές εκστρατείες ευαισθητοποίησης για τη ρύπανση που μπορούν να αυξήσουν την συνειδητοποίηση των πολιτών ως «μια συνταγή για τη διάσωση της θάλασσας» που παροτρύνει τον καταναλωτή να ανακαλύψει την εποχικότητα των αλιευμάτων, προκειμένου να ενθαρρύνει την κατανάλωση τοπικών ψαριών και να προωθήσει τα σημεία πρώτης πώλησης στην επικράτεια, τα οποία διαχειρίζονται απευθείας οι αλιείς. Σε γενικές γραμμές, συνιστάται να αγοράζετε πάντα ψάρια με σύντομο κύκλο ζωής, η σάρκα τους δεν έχει τον χρόνο να απορροφήσει βαρέα μέταλλα.

Γενικότερα, η Εκστρατεία στοχεύει στην προώθηση και αναβίωση των λιγότερο γνωστών, αλλά κοινών, και πάνω απ’όλα νόστιμων και πολύ υγιέστερων ειδών όπως: λαβράκι, παλαμίδα, μαρίδα, λυθρίνια, αντζούγιες, ζαργάνες, σαρδέλες, κυπρίνους και πολλά άλλα. Για να γίνει αυτό, σκεφθήκαμε να εφαρμόσουμε παλιές συνταγές, ελάχιστα γνωστές ή ξεχασμένες, βασισμένες στην τυπολογία του Ιώδους Ιχθύος (Μπλε Ψαριού) ή άλλα λιγότερο «δημοφιλή» είδη, καθώς πολλά από αυτά, κοινά στις θάλασσες μας, πρωταγωνιστές της παραδοσιακής μεσογειακής κουζίνας, έχουν σήμερα πέσει στην ανωνυμία.

Εργαζόμαστε, επίσης, για την υλοποίηση των περιβαλλοντικών μας έργων ανακατασκευής ικανών να αναγεννήσουν τη θάλασσα γεμίζοντας της με χλωρίδα και πανίδα. Είμαστε από τους πρώτους σε όλη τη Μεσόγειο που έχουν μοναδικά και εξαιρετικά αποτελέσματα.

Πώς μας βοηθά η τεχνολογική καινοτομία να συνεχίσουμε αυτή την αποστολή;

Βρίσκεται εν εξελίξει μια αλλαγή εποχής που γίνεται αντιληπτή με διαφορετικό τρόπο στις διάφορες χώρες του κόσμου. Είμαστε μάρτυρες, πράγματι, μιας εξελικτικής φάσης της ανθρωπότητας στη Γη, που καλείται να επανασχεδιάσει ολόκληρο τον τρόπο ζωής, να κινηθεί, να τραφεί και να φανταστεί το μέλλον των παιδιών και των εγγονών μας. Ίσως αυτή είναι η συνειδητοποίηση, η πιο σημαντική ευθύνη, να διαπλασθεί μια γενιά που θα εργασθεί πάνω σε νέες λύσεις των οποίων τα οφέλη θα καταφέρουν να καρπωθούν.

Ειδικότερα, με την Oceanus εργαζόμαστε πάνω σε αυτή τη διαδικασία μέσω εκστρατειών ευαισθητοποίησης, έργων διασφάλισης, παρακολούθησης και καινοτομίας.

Μεταξύ των δραστηριοτήτων που βρίσκονται επί του παρόντος σε εξέλιξη, έχουμε ένα έργο περιβαλλοντικής αναμόρφωσης στη Σαρδηνία, χρηματοδοτούμενο από ευρωπαϊκά κονδύλια, ικανό, χάρη στους μαλακούς φραγμούς να αναγεννήσει τον βιότοπο με τον επαναπληθυσμό του, χάρη σε ένα φαινόμενο φυτωρίου (nursery effect) που εξασφαλίζει καταφύγιο και προστασία τόσο στην αναπαραγωγή, όσο και τα πρώτα στάδια ζωής των νεογνών στα οποία τα ψάρια και τα κεφαλόποδα, αν ήταν στα ανοιχτά, θα γίνονταν εύκολη λεία. Αυτό το σύστημα μαλακών φραγμών είναι, επίσης, σε θέση να μειώσει την κινητική δύναμη του κύματος, και ως εκ τούτου τη διαβρωμένη δράση του στην παραλία και επίσης με ένα καινοτόμο σύστημα καταφέρνουμε να εμποδίσουμε τη διέλευση διχτυών σε περιοχές όπου απαγορεύεται η αλιεία.

Μόλις λίγες εβδομάδες πριν από αυτή τη συνέντευξη, τα συστήματά μας απέκλεισαν αρκετά μέτρα τράτας στα ύδατα της Σικελίας, καταγγείλαμε το συγκεκριμένο σκάφος στις αρμόδιες αρχές με την ελπίδα να μπορέσει να ανακτήσει τα δίχτυα του μόνο μετά από ένα βαρύ πρόστιμο.

Χάρη στα πολλά εξαιρετικά αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν στην Ιταλία και στο εξωτερικό, θα ήταν πραγματική τιμή για μένα να μπορέσω να φέρω αυτά τα καινοτόμα συστήματα στα ελληνικά ύδατα και να τα κάνω ικανά να επανεποικισθούν και να προστατεύσω τη θάλασσα σύμφωνα με τη στρατηγική της ΕΕ για την προστασία και την αναγέννηση της βιοποικιλότητας για την καταπολέμηση της κατάρρευσης των οικοσυστημάτων ως μεταξύ των κύριων απειλών που θα αντιμετωπίσει η ανθρωπότητα την επόμενη δεκαετία.

Ο Φάμπιο Σινισκάλκι ζει στη Θεσσαλονίκη αλλά μοιράζεται το χρόνο του εξίσου μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας. Γεννήθηκε στη Νάπολη και σπούδασε βιολογία. Εκτός των άλλων, είναι ιστιοπλόος, δύτης και δημοσιογράφος. Ίδρυσε και είναι πρόεδρος της ΜΚΟ Oceanus, ενός μεγάλου διεθνούς δικτύου επαγγελματιών για την προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Το έργο της για το όραμα και τη στρατηγική σχεδιασμού έχει την έδρα του στο γραφείο της Θεσσαλονίκης στην Ελλάδα.

Ο Δημήτριος Αμανατίδης ζει στα Γρεβενά και εργάζεται ως δημόσιος υπάλληλος. Έχει σπουδάσει στη Νομική Σχολή του ΔΠΘ και είναι απόφοιτος της ΕΣΔΔΑ (Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης & Αυτοδιοίκησης). Κατέχει 2 μεταπτυχιακούς τίτλους σπουδών (Διοίκηση Τουριστικών Επιχειρήσεων & Γενική Δημόσια Διοίκηση). Μιλάει άπταιστα αγγλικά και γερμανικά, καθώς και γαλλικά ιταλικά, ισπανικά και τουρκικά.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *